• Het beste spel Ooijt

    Ik geef het graag toe, ik hou wel van een spelletje op z'n tijd. Lang niet elke dag trouwens, en ook nooit uren achtereen, maar het feit blijft dat ik er de afgelopen 30 jaar ontzettend veel gespeeld heb. Laatst vroeg iemand mij, wat ik nou het beste spel aller tijden vond. Ik heb hier heus even over nagedacht, maar het is heel moeilijk daar een eenduidig antwoord op te geven. Er spelen gewoonweg teveel factoren mee: een game die in 1987 opzienbarend was, is nu veelal frustrerend moeilijk en grafisch achterhaald. En een populair spel van nu kan over 5 jaar ook alweer vergeten zijn. Ook zijn er geweldige games in allerlei verschillende genres gemaakt en spelen er voor mij bovendien persoonlijke redenen mee om een spel wel of niet te waarderen.

    De methode
    Maar, laat ik dan toch maar een poging wagen, door in elk globale genre een winnaar aan te wijzen. Daarbij benoem ik ook de games die er dicht in de buurt zitten. Ik zal het kort houden, laten we beginnen.

    Free-roaming: GTA San Andreas, PS2 (2004)
    Een free-roaming game is een spel waarin je maximale vrijheid hebt om te doen waar je zin in hebt. Al kun je er meestal ook gewoon een verhaallijn in volgen. De GTA-reeks is vanaf deel 1 al controversieel geweest wegens het verheerlijken van geweld en het scoren van punten voor het plegen van misdaden. Laat ik voorop stellen dat ik geen crimineel ben en geweld in de echte wereld verafschuw. Daarom is het juist zo bevrijdend om in een spel wel zo'n keuze te kunnen maken. Daarbij heb je in dit spel altijd de vrijheid om je als modelburger te gedragen, al ga je daar weinig lol aan beleven, dan kun je net zo goed je console uitzetten.

    Dit spel is overladen met het thema 'jaren negentig getto' en je speelt dan ook een bewoner van een achterbuurt die zich opwerkt tot grote jongen, met alle bijbehorende kenmerken: snelle, verlaagde auto's, rapmuziek, experimenten met alcohol, veel te grote broeken.. Ik geef toe, het lijkt erg veel op mijn leven begin jaren negentig, en alleen al om die reden blijft deze game mijn nummer één. Er zijn weinig games die zich hier echt mee kunnen meten, afgezien van zijn voorlopers / opvolgers, en mislukte imitators als Saints Row. Daarom op eenzame hoogte: GTA: San Andreas.

    2D platformer: Super Mario Bros, NES (1985)
    Door deze titel bovenaan te zetten hoef ik het genre niet meer uit te leggen. Want wie kent deze spelheld nu niet? Super Mario Bros (1) was een opzienbarend spel van een echte visionair op het gebied van games: Shigeru Miyamoto. Het idee is eenvoudig: spring met loodgieter Mario (en collega Luigi) door een wereld van pijpleidingen op zoek naar de prinses. De scrollende achtergrond was nieuw of in elk geval nog niet zo goed gedaan als hier, en de vormgeving en muziek waren zo innovatief, dat het spel de grootste hit voor Nintendo ooit is geweest. Ook voor de opvolger van de NES, de Super Nintendo, of SNES, is een prima Mariospel geschreven: Super Mario World.

    Maar er is natuurlijk nog veel meer: van het geniale Mickey Mania op de Mega CD, tot SuperFrog op de Amiga, van Aladdin, Earthworm Jim, Rayman en Kirby, tot Turrican en Mayhem in Monsterland op de Commodore 64. Om verschillende redenen zijn talloze games op te sommen in dit misschien wel grootste spelgenre van allemaal.

    3D platformer: Tomb Raider 2, PSX (1996)
    De eerste (succesvolle) console die echt goede 3D games kon neerzetten was de eerste Playstation, bijgenaamd PSX. En Tomb Raider betekende een ware revolutie door de vrijheid, briljante besturing en overdonderend weergegeven 3D-wereld. Bovendien was protagonist Lara Croft de eerste echte vrouwelijke spelheld, ondanks haar seksistisch voorkomen zette dit een hoop vrouwen aan tot gamen. Minstens zo goed aan deze game zijn de verhaallijn en spanningscurve, en de uitstekende muzikale omlijsting. Geen toeval dat het ontwikkelteam afkomstig is uit de Amiga demoscene. Er zijn niet veel echte concurrenten, maar de Metal Gear en Splinter Cell - series bieden ook veel spanning en avontuur.

    Simulatie: Gran Turismo, PSX (1997)
    Geen enkele gamer kan die eerste screenshots van Gran Turismo vergeten, ongekend en gewoonweg fotorealistisch! Althans, dat vonden we toen. Tel daarbij op een groot aantal (vaak doodgewone) auto's en circuits, en een sublieme besturing en je hebt de kenmerken van een winnaar. En ook al waren zijn opvolgers aanvankelijk stuk voor stuk beter, de impact van die allereerste Gran Turismo is nooit overtroffen en daarom staat ie voor mij nog altijd op nummer een. Concurrent Forza is inmiddels Gran Turismo ontstegen. Eervolle vermelding: Enthusia, die altijd in de schaduw zou staan van Gran Turismo, Outrun II: Coast 2 Coast, een heel degelijk vervolg op de 2D klassieker en NFS5: een nog altijd fris ogende Porsche-simulator voor de PC. Er zijn meer simulaties dan alleen racesimulaties, van treinen tot pretparken met daartussenin natuurlijk vliegtuigen, maar ik heb daar nooit veel plezier aan beleefd en kan dan ook alleen de Ace Combat serie en F15 Strike Eagle II aanbevelen.

    Racing: Daytona USA, Arcade (1993)
    Op een camping in Valkenburg stonden ze naast elkaar: Sega's Daytona USA, en Namco's Ridge Racer. Ik was in 1 avond door al mijn vakantiegeld heen! Wat een bizarre ervaring: een cockpit waar je ook echt in kon zitten, een gigantisch scherm, texture-mapped graphics en een verpletterend geluid. Niet voor niets zijn beide games launch titles geweest voor resp. de Sega Saturn en Sony PSX. Een arcadehal zul je niet zo snel meer vinden tegenwoordig, dus ik benoem graag nog een paar andere spellen in dit genre die je gewoon thuis kunt spelen.

    Bijvoorbeeld: Virtua Racing. Bracht arcade gaming naar je Mega Drive door een cartridge met ingebouwde 3D-processor. Uniek, al deed Nintendo hetzelfde met Star Fox. Het futuristisch racespel Wipeout 2097 is in feite ook een racer, en onovertroffen op de PS3 in 3D-modus. Maar het was ook een van de laatste grote titels voor de Amiga - geloof het of niet, en op diezelfde Amiga vind je ook de klassieke Lotus- en Supercars-series, die je zeker eens gespeeld moet hebben. Had ik Mario Kart al genoemd? Zowel het origineel voor de SNES als de laaste versie voor de PS4 zijn zeer speelbaar en de moeite waard.

    2D Puzzel: Tetris, Gameboy (1989)
    Tetris is zonder twijfel de bekendste puzzelgame aller tijden. Dit van oorsprong russische spel is groot geworden op de Nintendo Gameboy, waar hij zelfs standaard mee meegeleverd werd. Het is de bedoeling de verschillend gevormde blokjes die naar beneden vallen in rechte rijen te rangschikken, waarna ze verdwijnen en er ruimte komt voor meer rijen. Dit is kenmerkend voor veel puzzelspellen: een erg simpel concept, maar bijzonder verslavend.

    Er zijn meer games die de moeite van vermelden waard zijn. Parasol Stars (c64), Rodland (Amiga), Bust-a-move, Scribblenauts (nds) en zelfs het originele Pac-man zijn stuk voor stuk beroemde puzzelgames die nog steeds de moeite van het spelen waard zijn. Iets moderner en handig voor onderweg: de Professor Layton- en Ace Attorney-series op de Nintendo DS.

    3D Puzzel: Portal, PC (2007)
    Een lastig genre, want wat valt er nu wel en niet onder? In elk geval is Portal een fenomenaal puzzelspel, waarbij je in elk level de uitgang moet zien te bereiken door blokjes op de juiste schakelaars te plaatsen. Je wordt daarbij geholpen door de 'portal gun', waarmee je op elk oppervlak een in- en uitportaal kunt plaatsen waar je ook zelf doorheen kunt springen. Het dwingt je op een heel andere manier naar je omgeving te kijken. Wat het spel echt leuk maakt is de unieke zwarte humor, dit is briljant materiaal en een game als The Stanley Parable (pc), komt daar maar nauwelijks in de buurt.

    Een compleet anders soort puzzelspel is het absurde Jazzpunk. En op de Nintendo DS vind je het spel 999: 9 hours, 9 persons, 9 doors, dat meer een adventuregame is maar vol met unieke puzzels zit die bovendien anders kunnen uitpakken wanneer je ze met een andere spelkarakter oplost.

    Adventure: Monkey Island 2 - Special edition, PC (2010)
    Wie kent de avonturen van Guybrush Threepwood niet? Humor, avontuur en puzzels met absurde oplossingen. Dit is old school adventuring op z'n best. De remake van deel 2 overtrof mijn verwachtingen, er is echt recht gedaan aan de graphics en de voice acting is perfect uitgevoerd. Concurrentie komt eigenlijk bijna allemaal uit dezelfde tijdsperiode, zo rond de jaren '90: de Indiana Jones-, Simon the Sorcerer-, Kings Quest- en Larry-reeks, Beneath a Steel Sky, Full Throttle, The Dig..

    Of zelfs verder terug naar de echte klassiekers: Maniac Mansion, Zak mc Kracken. En wie nog nooit een tekstadventure heeft gespeeld, telt niet mee! Ik doel op Zork, natuurlijk. Of The Oregon Trail. En Adventure op de atari 2600. Om echt iets van vandaag de dag te noemen: Machinarium. Speel het vandaag nog!

    Godsim: Sim City 4, PC (2003)
    Voor als je het je afvraagt: 'Godsim' staat voor God-simulator, en betekent zoiets als een spel waarbij je als een soort God controle kunt uitoefenen op de spelwereld of spelers. Je speelt dus geen fictief karakter, je bestuurt de wereld, min of meer. Dit genre is echt groot geworden met Sim City, waarbij je een stad bouwt, en financieel gezond probeert te houden. En deel 4 blijft de klassieker: extreem gedetailleerde 2D-graphics en een veelvoud aan gebouwen en mogelijkheden om je stad zo te bouwen als jij het wilt. The Sims, ook een game van pionier Will Wright, is eigenlijk Sim City op kleine schaal: je bestuurt een huishouden met alle doodgewone uitdagingen die daarbij horen: zorg dat je bewoners op tijd opstaan, eten krijgen, studeren, naar hun werk gaan, douchen, socializen en vooral: naar de wc gaan. Je weet wat er anders gebeurt.. Onovertroffen materiaal!

    2D RPG: Zelda, NES (1986)
    Niet de eerste, maar zeker de beste eerste Role Playing Game. Je speelt Link, een soort ridder die er op uit is de prinses te redden. Hierbij trotseer je een onbekend land vol gevaren en ontmoet je vriendelijke en minder vriendelijke wezens. Onderweg groeit je kracht en wapenarsenaal, waardoor je steeds sterkere tegenstanders kunt verslaan. Zo simpel, maar nog altijd een uitdaging en inspiratiebron voor velen, waaronder ikzelf.

    Ook voor andere platforms zijn talloze 2D RPG games gemaakt, zoals Legends op de Amiga, en Ultima VII op de PC. Met name voor de SNES is er de keuze uit vele titels, waaronder Final Fantasy en Chrono Trigger.

    3D RPG: Skyrim, PC (2011)
    De overtreffende trap van Bethesda's voorlopers Arena, Daggerfall, Morrowind en Oblivion is een groots, meeslepend avontuur vol dialoog, side quests, gevechten en magie. Dit alles is bovendien uitzonderlijk fraai gepresenteerd in een eindeloos grootse wereld vol geheimen. Ook de soundtrack is de moeite van het beluisteren waard.

    Verder benoem ik graag nog Fallout 3 voor de PC, waarbij je een avonturier speelt die een postapocalyptisch landschap intrekt op zoek naar zijn vermiste vader, en Shen Mue 2 voor de Dreamcast, een ware cult game dat helaas wel wat gedateerd begint te raken.

    Party game: Mario Party 9, Wii (2012)
    Een Party Game is een game die je speelt met een groep personen. Ze bevatten vaak makkelijk te begrijpen, korte minigames waar iedereen evenveel kans maakt en zo aan mee kan doen. En daar is Mario Party 9 nog altijd het allerbeste in. Hier zitten zoveel leuke spelletjes in, daar ben je niet snel op uitgekeken en het is altijd weer een uitdaging om je tegenstander te verslaan. Het is ook zeer geschikt voor kinderen. De dynamische Wii-controller is bij dit alles een uitkomst, door haar natuurlijke bewegingen snapt iedereen hoe de spellen bestuurd moeten worden.

    Om die reden is het beste alternatief dan ook Wii Sports Resort, een game met allerlei eenvoudig te spelen sportspellen die wederom goed gebruik maken van die fameuze controller. Wil je iets heel anders, kijk dan naar het vreemde, maar vermakelijke Wario Ware, op de Wii of NDS. Heb je thuis 2 PC's, speel dan Worms Armageddon over je thuisnetwerk! En ben je de trotse bezitter van een Amiga, probeer dan Blitz Bombers, een Bomberman / Dynablaster - kloon voor 4 spelers met geweldige powerups.

    Rhythm game: Samba de Amigo, Dreamcast (2000)
    In dit genre druk je op de maat van de muziek op de juiste knop van je controller. Dit kan een klassieke controller zijn, maar deze kan ook in de vorm van een meegeleverde gitaar (Guitar Hero) of setje maracas zijn, zoals bij Samba de Amigo, een van de eerste en zeldzaamste Rhythm-games.

    Ook bekend maar uitermate vreemd: Parappa the Rapper voor de eerste Playstation, waarin je als rappende hond een reeks avonturen beleeft die pas verder gaan als je precies op de maat op de juiste knoppen drukt. Ben je meer van het vlugge voetenwerk, kijk dan eens naar deze bekende dansreeksen voor de Wii: DDR en Just Dance.

    Sport: Tony Hawk 4, PS2 (2002)
    Dit is een lastig genre, want voor elke sport zijn talloze games gemaakt die het vermelden waard zijn. Ik som daarom de meest opvallende games op uit de populairste sportgenres. De langlopende FIFA-reeks (ps3) biedt voetballen op z'n best, al zijn er velen die beweren dat Sensible Soccer of Football Glory voor de Amiga beter is. Golf speel ik graag en Tiger Woods '14 op de PS3 is eindelijk mijn oude favotiet, PGA Tour Golf op de Amiga, voorbij. John Madden leent zijn naam al sinds jaar en dag voor tal van American Football games, maar het fijnst spelend vind je ze op de Mega Drive. Het beste tennisspel is Virtua Tennis en deze vind je zowel op de Dreamcast als de PS3, maar Wii Sports Resort komt dicht in de buurt door de natuurlijke besturing.

    Is pinball een sport? Nu wel, en de beste versie speel je op de Amiga en heet Slamtilt, misschien wel het beste Amiga spel van allemaal. Hockey speel je het best op de PS3 met NHL '13. Ben je meer van free running, overweeg dan Mirror's Edge, voor de PC. Dan tot slot; het best spelende spel met de meeste veelzijdigheid en de leukst te spelen sport: Tony Hawk 4 voor de PS2.

    RTS: Empire Earth II, PC (2005)
    In een Real Time Strategy game speel je over het algemeen een legereenheid, al dan niet van de grond af aan opgebouwd, om je tegenstander in een bepaald gebied te verslaan, voor je het volgende gebied probeert te veroveren. Dit kan ook op een heel 'vredelievend' ogende wijze, zoals met het sublieme Settlers II (pc) dat je maar moeilijk naast je neer kunt leggen

    Maar zelden had ik zoveel plezier als met Empire Earth II, waarin je naast het veroveren van gebieden en verslaan van je tegenstanders, ook bezig bent met het doorontwikkelen van je leger en bevolking, beginnend in de oertijd en eindigend in de verre toekomst. Een alternatief dat erg dicht in de buurt komt is de Age of Empires - reeks van Microsoft.

    3D Shooter: Bioshock, PC (2007)
    In dit genre draait alles om totale vernietiging van je tegenstanders en als het kan ook je omgeving. Hoewel dit ooit is begonnen met klassiekers als Doom, Quake en Half-life, wordt dit tegenwoordig extreem realistisch neergezet zoals in de prachtig geschreven Call of Duty serie voor de PC, waarvan Modern Warfare 1 de uitblinker is. Maar het kan ook wat eenvoudiger, zoals in Crysis of Far Cry, waar het vooral draait om hersenloos knallen in een prachtig uitgebeelde speelwereld. De beste combinatie van graphics, gameplay en storyline vond ik terug in Bioshock, waarin je je weg probeert te vinden in een verloren gewaande stad onder water. Ook hier speelt humor een grote rol en de waanzinnige steampunk graphics dragen zeer bij aan de totale beleving. Mis ook zeker deel 2 en 3 niet!

    2D Shooter: Skramble, Commodore 64 (1983)
    In dit genre bestuur je doorgaans een ruimteschip of ander voertuig van links naar rechts, of onder naar boven over het scherm, richting het einde van elk level. Onderweg schiet je op vijanden en ontwijk je andere gevaren. Vaak vind je wapens en andere upgrades voor je voertuig en worden de gevechten steeds heviger. Dit is een eeuwenoud genre en het bekende en allereerste commerciele spel Computer Space (1971) draaide al om dit eenvoudige concept. Het is moeilijk een winnaar aan te wijzen want hoewel de 2D shooter er steeds mooier uit is gaan zien, blijft het concept hetzelfde. Ik kies daarom voor de eerste 2D shooter die ik in mijn leven heb uitgespeeld: Skramble, op de Commodore 64 (1983). Daarbij benoem ik natuurlijk wel befaamde series als R-type, Contra, Gradius en Thunder Force.

    Beatemup: Street Fighter II, Super Nintendo (1992)
    In dit genre draait alles om het verslaan van je tegenstander in een 1-op-1 gevecht. Meestal kies je aan het begin een spelkarakter waarmee je probeert alle andere karakters in het spel te verslaan. Vaak zit er een eenvoudige verhaallijn in verwerkt, maar het draait natuurlijk om het vechten zelf. Daarbij heeft elk karakter vaak de beschikking over verschillende speciale vaardigheden (zgn special moves) die soms moeilijk uitvoerbaar zijn maar een spectaculair resultaat hebben. Het bekendste voorbeeld hiervan is natuurlijk het bloederige en controversiele jaren '90 spel Mortal Kombat, maar ook Killer Instinct en Tekken zijn behoorlijk geweldadig en daarom niet geschikt voor heel jonge spelers.

    Het spel waar nog steeds elke andere titel mee vergeleken wordt is Street Fighter II, een uiterst succesvolle arcade game die feilloos is overgezet naar de Super Nintendo en de best verkochte franchise van de console zou worden. Een eervolle vermelding is op z'n plaats voor de legendarische Neo Geo console, waar spelreeksen Fatal Fury, Art of Fighting en Samurai Showdown nog steeds een grote fanschare genieten.

    Mobile: Angry Birds, iPad (2010)
    Hoewel er al sinds eind jaren negentig spellen voor mobiel worden uitgebracht, zijn ze pas echt gaan meetellen toen touch gemeengoed begon te worden. Geen gepriegel op veel te kleine toetsen, maar vloeiende, natuurlijke bewegingen op een groot scherm, daarbij geholpen door een steeds snellere processor.

    Een van de grootste franchises voor mobiel en tablet is ongetwijfeld Angry Birds. In dit spel (hou je vast) schiet je met een katapult vogels af op door varkens gebouwde torens die eieren moeten beschermen, die zij eerder van je stalen. Het klinkt belachelijk, maar je staat er versteld van hoe leuk het eigenlijk is.

    En als ik van al deze genoemde spellen er dan toch 1 moet kiezen? Nou vooruit dan maar, GTA San Andreas. Het allerbeste spel, ooijt! Vooral omdat het spel zo ontzettend veelzijdig is, er is altijd wel iets te beleven. En ook de uitgebeelde 'cultuur' spreekt mij zogezegd om louter nostalgische redenen aan. Nee echt, mijn broeken zijn tegenwoordig precies op maat.

‹ HOME Meer games